Seslendirme Nedir?

Seslendirme, yabancı film ve dizilerdeki konuşmaların Türkçeye çevrilmesi ve filme montajı işlemidir. Bir başka deyişle, bir gösterimde yer alan konuşmaların, müziklerin ve ses efektlerinin profesyonel stüdyo ortamında oluşturularak gösterime adapte edilmesidir.

Dublaj Sanatçıları

Bazı ünlü sanatçılar (örneğin Sungun Babacan, Sezai Aydın, Alev Sezer, Okan Bayülgen ve Nevra Serezli gibi) bir filme ya da reklama dublaj yaparak da tanınmışlardır. Türkiye’de dublaj ve seslendirme çalışmaları 1932 yılında “Bir Millet Uyanıyor” filmiyle başlamıştır. Bu film, Türkiye’deki ilk sesli filmlerden biridir.

Dublaj ve Seslendirme Nasıl Yapılır?

Seslendirme işlemi, her ne kadar pek göze batmasa da film oyuncularının canlandırdığı karakterlerin diksiyon ve vurguları açısından ele alındığında, tamamen kişiliğe yönelik bir betimleme olduğundan aslında çok büyük önem taşımaktadır.

Seslendirme Sanatçısı Nasıl Olunur?

Bu konuyla ilgili temel çalışma başlıkları şöyledir:

• Okumak istediğiniz türü belirleyin.
• Konuyla ilgili her gün belirli bir süre okuma egzersizi yapın.
• Ses kayıt cihazı kullanarak bu okumaları kaydedin.
• Diyafram çalışmaları yaparak kendi sınırlarınızı geliştirin. Fiziksel konularda size yol gösterecek bir ses koçu bulun.
• Filmlerdeki karakterlerin seslerini taklit ederek kayıtları kıyaslayın.
• Okuduğunuz yazıları çeşitli karakterlerin sesleriyle farklı şekillerde okuyun.
• Seslendirme yapmak farklı karakterleri canlandırabilmeyi gerektirir. Bu nedenle oyunculuk eğitimi alın.

Seslendirmenin Aşamaları

Bir filmin yurt dışından ithal edilmesinden Türkçe seslendirilmiş olarak izleyiciye sunulmasına kadar olan süreçte neler yapılır? Bu, pek fazla bilinen bir konu değildir.

Bu konuda bir ekol olarak kabul edilen ve Türkiye’nin en değerli seslendirme sanatçılarının yetiştiği TRT Ankara Televizyonu’ndaki uygulama şöyledir:

Kurumun satın aldığı bir filmi önce Dublaj Müdürü izler ve müdürlüğüne bağlı yönetmenlerden birini o filmin seslendirilmesiyle görevlendirir.

Kuşkusuz TRT bünyesinde görev yapan yönetmenlerden her biri titizlikle seçilmiş, kendi konularında uzman ve her türlü filmi rahatlıkla seslendirebilecek nitelikte kişilerdir. Ancak doğal olarak onların arasında da savaş filmlerinde, duygusal filmlerde ve kovboy filmlerinde daha rahat ve istekli çalışanlar olabilir. Aynı şekilde kalabalık kadrolu dev yapımların seslendirmesini yönetecek yönetmenin de bu alanda kendini kanıtlamış, deneyimli biri olması beklenir.

İşin özelliği nedeniyle Şube Müdürü de genellikle yönetmenlikten yetişmiş ya da yıllarını bu uğurda geçirmiş uzman biridir. Filmi izleyen ilgili müdürün yönetmen seçimiyle ilk adım atılmış olur.

Yönetmen, filmin her şeyidir. Filmin seslendirilmesiyle ilgili her türlü sorumluluk ona aittir. Yönetmen, filmin başarısına ya da başarısızlığına imzasını atan kişidir. Bu nedenle yönetmen, stüdyo aşamasına gelmeden bir ön çalışma başlatır; filmi izleyerek hangi rolü kimin konuşacağına karar verir. Yönetmenin yaptığı bu çalışmaya rol dağıtımı denir. Ayrıca filmde önemli rollerden birini konuşmasını istediği sanatçı, kayıt günü uygun durumda olmayabilir. Durum böyle olduğunda o sanatçı, uygun olduğu başka bir gün stüdyoya davet edilerek kanal çalışması yapılabilir.

Bu arada filmin orijinal diyalog metni çevirmene verilir.

Bütün bunlar olurken teknik ekip de filmin prova, enter ve dublaj olmak üzere üç kopyasını çıkarır. Prova bandı, adından da anlaşılacağı gibi sanatçıların prova yapması, filmi izlemesi ve kimi nasıl konuşacağını görebilmesi amacıyla hazırlanmıştır.

Enter bandında ise filmde konuşmalar dışındaki bütün sesler (otomobil gürültüleri, ayak sesleri, kuş cıvıltıları gibi efektler) vardır. Dublaj bandı, filmin seslendirilmesi aşamasında stüdyodaki seslerin kaydedildiği banttır.

Yönetmen, stüdyolardan sorumlu birimle görüşür. Stüdyoların uygunluğuna göre kayıt yapacağı günü ve saati saptar.

Artık sıra sanatçılara haber vermeye gelmiştir. Asistanlar tarafından sanatçılar tek tek aranarak rol önerisinde bulunulur. Bu görüşmelerin ardından oyuncu kadrosu kesinlik kazanır. Çeviri metni, sanatçılara dağıtılmak üzere fotokopiyle çoğaltılır, bir sureti ön denetime gönderilir. Denetçilerin “Yayınlanır” onayından sonra kayıt saati beklenir. Zamanı gelince de stüdyoya girilir, kulaklıklar takılır, mikrofonlar ayarlanır ve yönetmenin “kayıt” komutuyla filmin seslendirilmesine başlanır.

Kaynak: Ahmet Şahin Aksoy’un “Seslendirme Sanatı” adlı kitabı.

Seslendirme, anons, dublaj ve tanıtım konularında stüdyo desteği almak için bizi arayabilirsiniz.

Seslendirme Yazılımları ve Teknik Masa

Konuyla ilgili teknik bilgiler okumak için Wikipedia’nın seslendirme sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

İletişim ve Rezervasyon

Telefon: 0530 944 98 55 – 0216 345 45 43

E-posta: info@kadikoymodaplus.com

Adres: Caferağa Mahallesi Fırıldak Sokak No:13/A, Moda – Kadıköy / İstanbul